غیبت از مواردی است که در امت های پیشین نیز رخ داده است . در آیه ای از قرآن میخوانیم :
« وَ إذا قَرَاتَ القرآنَ جَعَلنا بَینَکَ وَ بَینَ الذینَ لایومنونَ بِالاخره حجاباً مَستورا » (اسرا/45)
و چون قرآن بخوانی میان تو و کسانی که به آخرت ایمان ندارند پرده ای پوشیده قرار می دهیم .
یعنی گاهی کافران صدای تلاوت پیامبر (ص) را می شنیدند ولی خود او را نمی دیدند .
درباره غیبت حضرت مهدی (عج) چند سوال مطرح است :
1 . غیبت حضرت مهدی (عج) چگونه است ؟
2 . علل غیبت چیست ؟
3 . فایده غیبت چیست ؟
4 . زندگی آن حضرت در روزگار غیبت چگونه است ؟
درپاسخ به سوال نخست میتوان گفت : غیبت امام عصر(عج) میتواند به سه صورت باشد :
الف . آن حضرت از محیط ما دور باشد و ما دسترسی به او نداشته باشیم .
مثلاً حضرت مهدی (عج) در جزیره خضرا باشد و ما نشانی دقیقی از محل سکونت ایشان نداشته باشیم .
ب . ما او را ببینیم و نشناسیم . همچنانکه فرزندان یعقوب ، یوسف (ع) را دیدند و نشناختند .
ج . حضرت مهدی (عج) در مجلس ما باشد و ما اورا نبینیم . یعنی حضرت از ما در حجاب باشد ؛ همچنانکه پیامبر اکرم (ص) گاهی در حجاب بود و کافران او را نمی دیدند . فقط صدای تلاوت قرآن او را می شنیدند . چنانکه آیه فوق که در عنوان بحث آمده حاکی از این مطلب است .
درپاسخ به سوال دوم نیز شاید علل غیبت حضرت را موارد زیر برشمرد :
الف . تقیّه
ب . نبودن بیعت ظالمان بر گردن حضرت
ج . امتحان دادن خلایق
بعضی نیز گفته اند : « در غیبت اسراری است که خود آنحضرت در دوران شکوهمند ظهور آنها را بیان خواهد نمود . »
در پاسخ به سوال سوم که فایده غیبت چیست ؟ شاید بتوان گفت :
اولاً لزومی ندارد که هر امری و هر موجودی برای شخص ما فایده داشته باشد ، و ممکن است برای خودش فایده داشته باشد . و یا آنکه چنانچه فایده داشته باشد ، لزومی ندارد که ما حتما باید ما آنرا بفهمیم .
ثانیا وجود امام زمان (ع) درزمان غیبت چهار فایده مهم دارد :
1 . اگر امام زمان (عج) در جهان نباشد زمین اهلش را فرو می برد . همچنانکه در حدیث آمده :
« لَولاَ الحُجَّه لَساخَتِ الاَرضُ بِأ هلِها »
نعمت وجود و سایر نعمتهائی که داریم همه از برکت وجود امام زمان (عج) است .
2 . امام زمان (عج) نگهبان اسلام و مسلمانان از خطر نابودی است .
3 . انسانها را در موارد اضطرار نجات می دهد و در توسلات ، حوائج آنها را برمی آورد و در بسیاری از موارد بدون اینکه خود متوجه شوند بلاها را از آنها مرتفع میسازد . وگهگاه نیز به حضورش شرفیاب می شوند و بهره های وافر از مادیات و معنویات می برند .
4 . اصولاً امام زمان (عج) رهبر باطنی است و آنحضرت واسطه فیض میان بندگان و آفریدگار آنهاست و هم اوست که اعمال آنها را به ملکوت هدایت میکند .
در پاسخ به سوال چهارم در باره چگونگی زندگی آنحضرت در زمان غیبت باید گفت : زندگی حضرت در همین عالم طبیعت و بر سطح کره زمین است . زیرا که غیبت آن بزرگوار همانند از دیده غایب بودن نوع فرشته و جن نیست . و اینکه بعضی ها گفته اند در عالم هورقلیا زندگی میکند سخن نادرستی است . بلکه مفاد ادعیه ، زیارات و روایات حاکی از آن است که حضرتش زندگی تشکیل داده و دارای زن و فرزند است .
